Rodzaje formularzy PIT w Polsce – który druk wybrać?

W Polsce podatek dochodowy od osób fizycznych rozlicza się na kilku różnych formularzach PIT, a wybór właściwego druku zależy wyłącznie od rodzaju osiągniętych przychodów. Termin złożenia większości zeznań za 2025 rok upływa 30 kwietnia 2026 roku. Pomylenie formularza oznacza w praktyce niezłożenie prawidłowego zeznania podatkowego i może skutkować odpowiedzialnością karnoskarbową.Poniżej znajdziesz szczegółowy opis wszystkich aktualnych formularzy PIT, ich przeznaczenia oraz kluczowych terminów, które musisz znać.

Czym jest formularz PIT i kto musi go złożyć?

PIT (ang. Personal Income Tax) to deklaracja podatkowa, na której osoby fizyczne rozliczają się z urzędem skarbowym z podatku dochodowego za ubiegły rok. Obowiązek złożenia zeznania dotyczy każdego, kto w danym roku podatkowym uzyskał przychody opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od ich wysokości. Dotyczy to pracowników etatowych, zleceniobiorców, przedsiębiorców, emerytów, inwestorów giełdowych i wielu innych grup.

Rodzaj formularza nie jest wyborem dowolnym. Każdy druk PIT jest przypisany do konkretnego źródła przychodu i obowiązują tu jasne zasady wynikające z przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

PIT-37 – dla kogo jest najpopularniejszy formularz?

PIT-37 to najczęściej składane zeznanie podatkowe w Polsce i jest przeznaczony dla podatników, którzy uzyskali przychody wyłącznie za pośrednictwem płatnika, a więc nie obliczali i nie wpłacali zaliczek na podatek samodzielnie. Formularz ten wypełniają przede wszystkim:

• pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę,
• zleceniobiorcy i osoby pracujące na umowę o dzieło,
• emeryci i renciści (dla których płatnikiem jest ZUS lub KRUS),
• osoby bezrobotne pobierające zasiłek (płatnikiem jest urząd pracy).

Na PIT-37 można rozliczyć się indywidualnie, wspólnie z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Podstawą do jego wypełnienia jest informacja PIT-11 wystawiana przez pracodawcę.

Zeznanie PIT-37 za 2025 rok podlega automatycznej akceptacji przez Krajową Administrację Skarbową – jeśli podatnik nie złoży deklaracji samodzielnie ani jej nie odrzuci, zostanie ona zatwierdzona automatycznie z upływem 30 kwietnia 2026 roku za pośrednictwem usługi Twój e-PIT dostępnej na podatki.gov.pl.

PIT-36 – kiedy nie wystarczy PIT-37?

PIT-36 składają podatnicy, którzy choćby część swoich przychodów obliczali i odprowadzali samodzielnie, bez udziału płatnika. Formularz ten dotyczy m.in. osób, które:

• prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa 12% lub 32%),
• prowadziły działalność nierejestrowaną (nieewidencjonowaną),
• uzyskały przychody z zagranicy,
• osiągały dochody z działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowanych skalą,
• sprzedały ruchomości (rower, samochód, laptop) poza działalnością gospodarczą.

Podobnie jak PIT-37, formularz PIT-36 umożliwia wspólne rozliczenie z małżonkiem oraz rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dzieci. W odróżnieniu jednak od PIT-37, zeznanie PIT-36 nie zostanie zaakceptowane automatycznie – podatnik musi je samodzielnie uzupełnić i zaakceptować przed 30 kwietnia 2026 roku.

PIT-36L – liniowcy mają swój druk

PIT-36L jest formularzem wyłącznie dla przedsiębiorców i osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, którzy wybrali opodatkowanie podatkiem liniowym według stałej stawki 19%. Wypełniając ten druk, podatnik rezygnuje automatycznie z możliwości wspólnego rozliczenia z małżonkiem i z preferencji dla osób samotnie wychowujących dzieci – są to dwa główne ograniczenia tej formy opodatkowania. Termin złożenia PIT-36L za 2025 rok to 30 kwietnia 2026 roku.

PIT-28 – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

PIT-28 to formularz dla podatników rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Druk ten składają:

• osoby prowadzące działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem,
• osoby wynajmujące prywatnie nieruchomości (najem, podnajm, dzierżawa) opodatkowany ryczałtem,
• osoby osiągające przychody ze sprzedaży przetworzonych produktów rolnych.

Ryczałt to uproszczona forma opodatkowania, w której podatek oblicza się od przychodu (bez możliwości odliczenia kosztów uzyskania). Stawki ryczałtu są różne w zależności od rodzaju działalności.

Podobnie jak PIT-36 i PIT-36L, zeznanie PIT-28 nie podlega automatycznej akceptacji w systemie Twój e-PIT i musi zostać złożone samodzielnie do 30 kwietnia 2026 roku.

PIT-38 – dla inwestorów giełdowych i kryptowalutowych

PIT-38 składają osoby, które w roku podatkowym uzyskały przychody z kapitałów pieniężnych. Formularz ten obejmuje dochody z:

• odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcje, obligacje, ETF-y),
• realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych,
• udziałów w spółkach posiadających osobowość prawną,
• inwestycji w kryptowaluty (waluty wirtualne).

Podstawą do rozliczenia jest najczęściej informacja PIT-8C wystawiana przez biuro maklerskie. Podobnie jak PIT-37, zeznanie PIT-38 za 2025 rok zostanie automatycznie zaakceptowane przez KAS 30 kwietnia 2026 roku, jeśli podatnik nie podejmie wcześniej żadnych działań.

PIT-39 – sprzedaż nieruchomości i praw majątkowych

PIT-39 dotyczy osób, które sprzedały nieruchomość lub prawa majątkowe z nią związane poza ramami działalności gospodarczej. Formularz ten składają podatnicy, którzy nabyli lub wybudowali zbywane nieruchomości po 31 grudnia 2008 roku. Dotyczy to sprzedaży mieszkań, domów, działek oraz praw takich jak spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Warto pamiętać o tzw. uldze mieszkaniowej: przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, który w ciągu 3 lat od dnia sprzedaży zostanie wydany na własne cele mieszkaniowe, korzysta ze zwolnienia z podatku. Termin złożenia PIT-39 za 2025 rok upływa 30 kwietnia 2026 roku.

Formularze informacyjne – PIT-11, PIT-8C i inne

Oprócz zeznań rocznych składanych przez podatnika istnieje też grupa formularzy informacyjnych, które wystawiają płatnicy (np. pracodawcy i biura maklerskie):

PIT-11 to informacja o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek wystawiana przez pracodawcę lub zleceniodawcę. Pracodawca musi przekazać go podatnikowi do 28 lutego (w 2026 roku – do 2 marca), a do urzędu skarbowego elektronicznie do 31 stycznia. Dane z PIT-11 stanowią podstawę do wypełnienia przez pracownika zeznania PIT-37.

PIT-8C to informacja o przychodach z innych źródeł i dochodach kapitałowych wystawiana m.in. przez domy maklerskie. Stanowi podstawę do wypełnienia PIT-38.

Załączniki do deklaracji PIT – o czym warto wiedzieć?

Do większości zeznań rocznych można i często trzeba dołączyć dodatkowe załączniki. Najważniejsze z nich to:

• PIT/O – informacja o ulgach i odliczeniach (ulga prorodzinna, rehabilitacyjna, internetowa, termomodernizacyjna i inne). Dołączany do PIT-28, PIT-36, PIT-36L i PIT-37.
• PIT/B – informacja o dochodach z pozarolniczej działalności gospodarczej. Dołączany do PIT-36 i PIT-36L.
• PIT/ZG – informacja o dochodach z zagranicy. Stosowany m.in. przy PIT-36, PIT-38 i PIT-39.

Jak złożyć zeznanie PIT w 2026 roku?

Zeznanie podatkowe za 2025 rok można złożyć na trzy sposoby:

1. Twój e-PIT (podatki.gov.pl) – bezpłatna usługa Ministerstwa Finansów dostępna od 15 lutego 2026 roku. System KAS przygotowuje wstępne rozliczenie, które podatnik może zaakceptować, zmodyfikować lub odrzucić.
2. System e-Deklaracje (podatki.gov.pl/e-deklaracje) – elektroniczne złożenie zeznania podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub danymi autoryzującymi.
3. Papierowo – wydrukowany formularz złożony w urzędzie skarbowym lub wysłany pocztą (koniecznie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru i przed upływem terminu).

Przy elektronicznym składaniu zeznań podatnik potwierdza tożsamość za pomocą profilu zaufanego, bankowości elektronicznej lub aplikacji mObywatel.

Zestawienie: który PIT złożyć?

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co grozi za złożenie PIT na złym formularzu? Złożenie zeznania na nieprawidłowym druku jest traktowane przez organy skarbowe jako niezłożenie zeznania w terminie. Może to skutkować odpowiedzialnością karnoskarbową.

Czy mogę złożyć kilka formularzy PIT jednocześnie? Tak. Jeśli w danym roku podatkowym uzyskiwałeś przychody z kilku różnych źródeł (np. z etatu i najmu prywatnego), możesz być zobowiązany do złożenia dwóch oddzielnych deklaracji, np. PIT-37 i PIT-28.

Gdzie znaleźć aktualne formularze PIT? Wszystkie aktualne wzory formularzy PIT dostępne są na stronie podatki.gov.pl w sekcji „Formularze”. Należy pamiętać, że składanie zeznań na nieaktualnych wzorach może skutkować zakwestionowaniem zeznania przez urząd skarbowy.

 

Źródło: podatki.gov.pl (Ministerstwo Finansów / Krajowa Administracja Skarbowa)